Gedrag

Met zijn gehele sociale netwerk staat de leerling/student in dialoog, doorziet de leerling/student zijn tekort, ontwikkelt hij verlangen en probeert hij het tekort op te heffen. Het sociale gedrag dat de leerling/student aanleert zal het antwoord zijn op hetgeen in het sociale netwerk van hem gevraagd wordt. Het uiteindelijk gedrag zal een combinatie zijn van gedrag dat voortkomt uit externe maatregelen en gedrag dat voortkomt uit intrinsieke waarden.

Enerzijds is er gedrag dat voortkomt uit extern opgelegde gedragsregels of normen die in een gemeenschap belangrijk zijn, omdat geen samenleving zonder gedragsregels kan bestaan. In een goed lopende samenleving zijn mensen aan deze gedragsregels gebonden, ook wanneer de persoon het misschien met deze gedragsregels oneens is. Gedrag dat voortkomt uit een externe maatregel zal vergeten worden zodra de maatregel niet meer van kracht is. Misschien zal een persoon zich aan een externe maatregel willen onttrekken, door bijvoorbeeld sneller in de auto te rijden dan is toegestaan. Vandaar dat deze vorm van gedrag een relatie heeft met controle.

Anderzijds is er het gedrag dat voortkomt uit intrinsieke waarden. Keuzes voor nieuwe waarden zullen leiden tot nieuwe normen, nieuw handelen en een ander gedrag tot gevolg hebben. Het gedrag is dan de resultante van het belang dat aan verschillende intrinsieke waarden wordt gehecht. Intrinsieke waarden en het daaruit voortvloeiende gedrag, zit zo aan het lijf gebakken dat je geen ander gedrag kunt vertonen dan het gedrag dat ons door de intrinsieke waarden wordt opgelegd.
Is het behoud van het milieu opgenomen in het pakket van intrinsieke waarden, dan zal naar het voorbeeld van het autorijden minder snel gereden worden of een andere vorm van reizen gebruikt worden, om daarmee het milieu minder te belasten.

Competentiegericht leren leren heeft als doel om de houding en het gedrag van een leerling/student te beïnvloeden. Dat zal aan de ene kant te leren gedrag zijn door extern opgelegde gedragsregels. Bijvoorbeeld bij veiligheid zullen de maatregelen van een ontruimingsplan volgens de extern vastgestelde regels uitgevoerd moeten worden. De vorming van sociaal gedrag zal aan de andere kant met zich meebrengen dat het competentiegericht leren op het niveau van waarden haar fundament moet zoeken.