Grenzen

Een mens leeft in een natuurlijk proces van aliënatie en separatie met de waarde staat in balans met een tegenovergestelde waarde. Er is een grens van medelijden naar ziekelijke weekheid, van trouw naar ontrouw, van volharding naar fanatieke onverdraagzaamheid, van toewijding naar overdreven preutsheid, van overgave aan God naar eenzame verdwazing.
- Mensen kunnen een intrinsieke dwang ontwikkelen door iets dat hen begeestert, bijvoorbeeld de angst om een baan te verliezen, de ziekte van een kind of het realiseren van een project. Zij stemmen hun wil af op de waarde van die ander: de baan, de ziekte of het project. Maar de gehoorzaamheid die het gevolg is van het afstemmen op de waarde van die ander, heeft zijn grenzen. De grens betekent een afstand respecteren ten aanzien van die ander en kan niet een grenzeloos volgen van die ander inhouden. Bij onvoldoende afstand worden wij bemeesterd door de problematiek van de baan of de ziekte, of valt het project in een vat van fanatieke onverdraagzaamheid. Wij raken stuurloos of komen in een tunnelvisie door het alleen maar volgen van de ander.
Wij overschrijden ook een grens wanneer wij ons niets van die ander aantrekken, “de boel de boel laten” en de armoede, het zieke kind of het project aan ons voorbij laten gaan alsof het ons niet aangaat.
- Als er overlastgevend of onveilig onbeleefd wordt vertoond, blijkt dat in veel gevallen geen kwestie van onwil of opzet te zijn, maar een gebrek aan bewustzijn van de relatie tussen de eigen actie en het gevolg voor anderen. Mensen nemen de verschijnselen van hun eigen gedrag en/of dat van hun straat- of stadgenoten, niet als zodanig waar. In onbewuste onwetendheid is hier sprake van het overschrijden van een grens in het gedrag.
- Wanneer iemand rekening houdt met de betekenissen van anderen, dan houdt het in dat vrijheid een dialogisch begrip is en in het teken staat van een gebonden vrijheid, waarbij de ander de grenzen van mijn vrijheid aangeeft. Mochten de grenzen van de vrijheid van de ander mij beklemmen, dan zal ik mij losmaken van de ander en mijn eigen weg van zelfvervulling voortzetten.
- In de communicatie zijn grenzen: de persoonlijke grens, de grens van de ander of de grens van het instituut.
- Normen hebben een grens die niet overschreden mag worden. Bij overschrijding van de grens is de norm geen norm meer.
- Grenzen hebben ook een relatie met de ander. Wat iemand vanuit zijn eigen betekenaarsketting goedkeurt behoeft bij een narcistische aanleg nog geen rekening te houden met een ander.
- Goedkeuring vanuit de eigen betekenaarsketting heeft zijn grenzen zoals beschreven bij het begrip tolerantie. Bij tolerantie gaat het om het vinden van de grens waar tolerantie eindigt. Het begrip tolerantie beweegt zich tussen onverschilligheid en het voorkómen van verontwaardiging. Tolerantie gaat over bezinning, voldoende tijd nemen om het handelen afhankelijk te laten zijn van de intrinsieke waarden die jouw leven sturen in relatie tot de intrinsieke waarden van de ander.